بسیاری از نمادها در زندگی و محیط ما به وفور دیده می شود. هنگامی به بررسی ریشه های آن می پردازیم ناچارا به نشانه های دینی می رسیم. در واقع نظر شخصی من این است که نمادها بهتر از هر کتاب تاریخی می توانند روایتگر سرگذشت مردمان باشند. نمادهای مثل تکه فسیل هایی هستند که روند تکامل را به ما نشان می دهند. در این میان روشی که در این وبلاگ داریم بهره مندی از نقاشی ها است.
با این حال بررسی ریشه های یک نماد ممکن است ما را دچار مشکلاتی کند. پس بهتر است اینجا دوباره تذکر بدهم که قصد ما نتیجه گیری نیست و فقط روایتگری خواهیم بود برای نتیجه گیری شما.
اگر خاطرتان باشد در یادداشت قبلی آخرین تصویری که گذاشتیم، تصویر زیربود :
حالا بهتر است کمی از تحقیقات ویلیام هنری دور شویم و به توضیحاتی که لازم است بپردازیم :
همانطور که می دانید در کتاب های تورات ، انجیل و قرآن از سرزمینی به نام “سرزمین موعود یا مقدس ” نام برده شده که به بنی اسراییل بخشیده شده است. در واقع در تورات آیه ای است که اسراییلیان بر اساس آن ادعای مالکیت بر سرزمین های کرانه باختری را دارند. موضوعی که در اینجا کمتر به آن توجه شده است این است که چه اتفاقی افتاد که این سرزمین مقدس شد.
داستان از این قرار است که “قوم برگزیده” خدا به موسی شکایت بردند از مشکلات خودشان و از او معجزه ای دیگر خواستند. ابتدا خداوند خشمگین شد و این مار را به جهت کشتن مردمان فرستاد اما به دعای موسی نیش او شفا بخش شد.
همانطور که در تصویر بالا دیدید صلیب و مار به شکلی هستند که سالها بعد عیسی بر فراز صلیب دیده شد. نکته جالب دیگر این است که از این مار معجزاتی دیده شد که بعدهای منسوب به عیسی شد . این مار با نیش خود بیماران را معالجه می کرد! قبل از آنکه این موضوع و شباهت آن با شفا دادن عیسی توسط ” آب دهان ” دقت شود این سمبل تبدیل به سمبل پزشکان گردید. اما قبل از اینکه بخواهیم به شباهت نیش و آب دهان دقیق شویم نباید فراموش کنیم که نماد مار به دور صلیب از گذشته های دور نماد کیمیاگران بوده است. کیمیاگرانی که می خواستند علمی را بدست آورند تا به کمک آن بر جهانیان تسلط پیدا کنند.برای اینکه بخواهیم ادعا کنیم که تمام این سناریو زیر سر این کیمیاگران است باید کمی بی انصاف باشیم.
اما در این میان آنچه پیش بینی نشده بود شیرینی قدرت در میان زمامداران عیسوی بود. ناچارا برای اینکه بتوانند کمی از ادعای یهودیان و تاثیر آن بر دین خود بکاهند ، “مار” را شیطانی جلوه دادند.این مسئله در کنار ضد زن شدن کلیسا نشان دهنده تلاش کلیسا برای قبضه کردن قدرت بود. “مار” از طرف شیطان به سمت حوا رفت تا آدم را از لذت بهشت همیشگی محروم کند!
شاید جالب باشد که بدانید که میکل آنژ در کلیسای سیتین ، اشاره کمرنگی به این “مار بر صلیب ” کرده است.
اما باید دقت کنید که داستان موسی در اردن امروزی در کوههای نیبو رخ داد ولی داستان مسیح در بیت اللحم.
شاید لازم باشد به ریشه های قدیمی تر این نماد و همچنین کیمیاگران بیشتر توجه کرد. اما صرفا نمی توان منکر فاصله زمانی بین عیسی و موسی شد. این شباهت را چگونه می توان تفسیر کرد؟ اگر بخواهیم فرض کنیم که کسانی از داستان مار و موسی خبر داشتند و می خواستند با کمک آن فردی را به نام عیسی به مردمان قالب کنند تصوری بس ساده انگارانه است. ارگ بخواهیم فرض کنیم که گروهی با قدمت چنیدن هزار ساله این سناریو را به پیش می برند ، آنهم تصوری بس دور و دراز و تخیلی است.
شاید بهتر باشد باز هم به روانشناسی یونگ متوسل شویم. قبلا هم در این مورد صحبت کرده ایم. اما باز هم به طور خلاصه می توان اینطور گفت که روان جمعی بشر ناخودآکاه به سمت و سویی می رود که قبل از آن تاثیرات خاص خود را پذیرفته است.. می توانیم روح بشر را یک کلنی متشکل از تمام مردمان در طول کل تاریخ فرض کرد. مثل انسانی که تمام سلول هایش در تمام طول عمر بارها و بارها عوض می شود اما خاطراتش هیچگاه نابود نمی شود. این روح جمعی بشر هم اینگونه رفتار می کند. با خاطراتی که از قبل می داند و ما به عنوان تک سلول ها ازکلیت آن بی خبریم و ناخودآگاه صحنه ها و نمادهای تکراری در تاریخ خلق می کنیم. اما این تکرار بسی کاملتر و پخته تر از قبل است.

Moses lifts up the brass snake, curing the Israelites of snake bites. Hezekiah called the snake Nehushtan.









«پیر آینهها بازآی»
بهزاد و مکتب او
تابلوی مرد بی لباس از سری مجموعه های معنای زندگی اثر مولی کالگ
حمله زن آمریکایی به نقاشی گوگن
نگاهی به تابلوی سياهکل، اثر بيژن جزنی، احمد زاهدی لنگرودی
هبوط مریم و کودک در رنسانس*
32 Comments on "از مار بر صلیب تا عیسی بر صلیب (گردش نمادها )"
اولین بار بود که به وبلاگ شما میامدم اشتباها کامنتم را برای پست پایین گذاشتم.
خب آخرش چی شد؟ داستان کیمیاگران به کجا رسید؟
این قضیه که اکثر آدمها از مار می ترسیند یا چندش شون میشه، اینو میشه ربط داد به ناخودآگاه جمعی؟ ما غذای مار نیستیم، و این مار هست که از انسان می ترسه.
اینجا کسی هست که درباره نمادهای و سمبلهای مصر باستان اطلاع داشته باشه؟ مار رو نماد چی می دونستند؟
با درود و تشکر،
قضیه مار آن چنان که در تورات آمده از این قرار است
«سپس قوم اسراییل از کوه هور رهسپار شدند تا از راهی که به دریای سرخ ختم می شد سرزمین ادوم را دور بزنند. اما قوم اسراییل در این سفر طولانی به ستوه آمدند و به خدا و موسی اعتراض کرده گفتند: چرا ما را از مصر بیرون آوردید تا در این بیابان بمیریم؟ در این جا نه چیزی برای خوردن هست و نه چیزی برای نوشیدن! ما از خوردن این «مَن» بی مزه (غذایی مانند شبنم که هر صبح یهودیان در پیرامون خود می یافتند و از آسمان نازل می شد) خسته شده ایم.
سپس خداوند مارهای سمی به میان ایشان فرستاد و مارها عده زیادی از ایشان را گزیده هلاک کردند. پس قوم پیش موسی آمده فریاد براوردند: ما گناه کرده ایم چون به ضد خداوند و به ضد تو سخن گفته ایم. از خداوند درخواست کن تا این مارها را از ما دور کند. موسی برای قوم دعا کرد. خداوند به وی فرمود: یک مار مفرغی شبیه یکی از این مارها بساز و آن را بر سر یک تیر بیاویز. هرکه مار او را گزیده باشد اگر به آن نگاه کند زنده خواهد ماند.
سپس موسی یک مار مفرغی درست کرد و آن را بر سر تیری آویخت. به محض این که مارگزیده ای به آن نگاه می کرد شفا می یافت. (سفر اعداد، ۲۱:۴)
بر این اساس نتیجه می گیریم:
۱- سمبل پزشکی از این مار شفادهنده گرفته شده است
۲- مار مفرغی برای آن که محکم سر جای خود بایستد نیاز به تکیه گاهی داشته. بنابراین چوب کوچکی در بالا برایش تعبیه کرده اند. این دو چوب را بعد ها مسیحیان به عنوان نماد به یهودیان نسبت دادند که عیسی را بر آن مصلوب کرده اند. این را در تصاویر بالا به خوبی می شود دید.
اما صلیب عیسی: بر اساس تز دکترای یک دانمارکی که در این زمینه پژوهش گسترده ای انجام داده و آن را سال پیش ارائه داده است، دست ها و پاهای عیسی بر روی یک تخته چوب میخ شده است و پس از مرگ او، تخته را پایین آورده و برای سبک شدن و حمل آسان تر، دور آن قسمت هایی که عیسی روی آن قرار داشته را بریده و او را برای دفن برده اند. و به این ترتیب کلیسا به تدریج صلیب را به نماد عیسی و مظلومیت وی تبدیل کرد.
و یک توضیح: کراس cross در انگلیسی معنی متقاطع، ضربدر x و بعلاوه + و به طور مجازی صلیب را می دهد. نماد صلیب، هم به صورت + و هم به شکل رایج آن (خط عمودی بلندتر) به کار برده می شود.
علیرضا جان بر اساس چه مدرک و سندی؟
ممنون از توضیحات خوبتون فکر می کنم جواب شما خیلی از ابهاماتی رو که این پست به وجود آورد رو جواب داد
علاوه بر خصوصیاتی که در پست خدایان ریشو در بخش کامنتها اومده مثل فرزانگی مار درباره نماد مار در مصر باستان مطالب زیر رو می تونم اضافه کنم:
در مصر مارها در آفرینش سهم داشتند. 8 خدا در ابتدا وجود داشته که چهار تای آن قورباغه نر و چهارتای دیگر کبراهای ماده بودند.
آپوفیس هم بود که که در زیر زمین میزیست و هر غروب و طلوع سعی می کرد قایق خدای رع یا خورشید رو نابود کنه.
سرخی غروب ناشی از خون قرمز آپوفیس بود که همیشه توسط محافظ قایق که اونهم مار بود زخمی میشد.
آهان !!!
این کامنت شما همون موضوعی بود که من رو گیج کرده بود.
یک عصای مفرغی یا برنزی در لبنان وجود داره که به موسی نسبت میدنش و میگن که همون ماری هستش که شفا دهنده است. اما من منبعش رو در تورات پیدا نمی کردم.
تصویر این مار برنزی رو می تونین در لینک زیر ببینین
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Brazen_Serpent_Sculpture.jpg
ممنون دوست عزیز
داستان آدم و حوا که مال تورات است عمو
مار در بسیاری از فرهنگ ها مثل مصر باستان و آمازون یک آموزگار است
kingfoska گرامی، اگر شدنی باشد خواهشمندم روزی در باره نمادها و دلایل در میان گذاشته شده در مستند Zeitgeist بخش نخست توضیح دهید.
Zeitgeist
Part I: The greatest story ever told
http://isohunt.com/torrent_details/53530527/Zeitgeist?tab=summary
میدانم که بررسی سراسری آن برای شما شدنی نیست ولی دستکم اگر درستی برخی از موارد را استوار سازید یا رد کنید یا روشن سازید.
سپاس
برای نمونه در مورد عدد ۱۲: ۱۲ فصل سال، ۱۲ صورت فلکی، خورشید، ۱۲ قوم بنی اسراییل، ۱۲ حواری مسیح و ۱۲ … Crux/cross constellation صورت فلکی چلیپا، ۲۵ دسامبر، شب یلدا، طوفان نوح، حماسه گیلگمیش، ستاره شباهنگ Sirius، سه مغ،
Horus, Attis, Krishna, Dionysus, میترا.
مریم، Virgo the virgin صورت فلکی دوشیزه، Mary, Myrra, Maya, مادران داینوسس، بودا و مسیح
virgo = house of bread = بیت اللحم، برج سنبل، دوشیزهای که گندمی در دست دارد.
هم اکنون دیدم که در نشانی زیر روشنگریهای خوبی به میان آوردهاید ولی اگر شدنی است در آینده بیشتر توضیح دهید.
http://kingfoska.wordpress.com/2009/12/20/شب-یلداشب-تولد-ایزد-میترا-مهر-ایزد-پار/
ببخشید که پر گویی شد. منظورم از ۱۲ آخری ۱۲ امام شیعه بود. نمیدانم ربطی دارد یا نه و اگر دارد چیست. اگر این پیام مسئلهزاست خواهشمندم بپاکیدش.
جالب بود
می خواستم بدونم برای همکاریهای بیشتر حاضر به تبادل لینک هستید?
aksbox.wordpress.com
علیرضا جان این رو هم خوندین؟
http://kingfoska.wordpress.com/2010/07/22/%DA%86%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-25-%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF/
سلام سیامک عزیز
چند وقت پیش در این مورد که شکل ابزاری که مسیح رو روی اون مصلوب کردن چه شکلی بوده مقاله ای خوندم که متاسفانه هرقدر الان میگردم پیداش نمیکنم
ماجرا این بود که برخی از یهودی ها میگن که حضرت مسیح بر روی یک تیر مصلوب شده(مصلوب ؟ نمیدونم اگه تیر بوده باشه بازم میشه گفت مصلوب؟ فکر میکنم سیما خانوم بتونن راهنمائی کنن) و مسیحیها علامت صلیب رو از یهودیها عاریه گرفتن
در پاسخ به این ادعا ، تفسیری رو نوشته بوده که فقط متکی به به آیه یا آیاتی از انجیل بود.
ظاهرا در تمامی انجیل های معتبر ، ذکر شده که نام و جرم عیسی ، بر روی تخته ای بالای “سرش” نصب شده بوده. حجت مسیحی ها اینه که اگه عیسی رو بر روی یه تیر مصلوب کرده باشن ، اونوقت باید میگفتن نام و جرم عیسی رو روی یه تخته بالای “دستانش” نصب کردن
نمیدونم اینائی که عرض کردم مفید بود یا نه
شاد باشید
پی نوشت:
برخی نسشته خوانند ، برخی شکسته دانند
چون زنده نیست حافظ ، معلوم نیست مارا !!!
به قول سلطان:
آهان
راستی “میگن” اون غذائی که خدا براشون نازل میکرده (منّ) مزه مرغ بریان میداده و اون یکی(سلوا – یا سلوی) مزه شربت میداده.
شاد باشید
پی نوشت:
چند روز پیش توی یه جلسه کاری با چندتا سوریه ای صحبت میکردیم. آخرش گفتن دهنمون خشک شد و ازمون سلوا خواستن!!! با هزار بدبختی متوجه شدیم که منظورشون نوشیدنیه!!!
سلام قربان
تشریف نداشتین یک مدتی
نگو رفته بودین با اجنبی ها من و سلوا می خوردین…
خلاصه دل همایونی برایتان تنگ بود
عالي!
بقول بچه ها: ما بيشتر ميخوايم ياالله.
چيزهايي كه بويژه بايد بدنبالش باشم يا شما لطف كنيد به ما بگوييد درستي تاريخي است. مثلا در آن فيلم همه را زاده 25 سپتامبر بيان ميكند. ولي آيا در متنهاي تاريخي واقعا همه (البته از لحاظ افسانه اي) در همان روز زاده شده اند؟
از اين نگر اين را ميگويم كه همچون همه بن مايه ها به آن فيلم هم نميتوان صد در صد اعتماد كرد. چون آن فيلم در صدد اثبات چيزي است و شدني است كه در واقعيتها دست برده باشد يا آنها را دقيق بيان نكرده باشد. البته كليت آن به نظر درست ميآيد. مثلا آيا كريشنا هم دقيقا در همان روز زاده شده (در متنهاي هندي)؟ حتا نه چند روز پس يا پيش و …. ديگر موارد.
و 13 عدد بد شانسي است!
سلطان به سلامت بادا
خیر قربان
در التزام رکاب بودم!!!
کامنت دونی یک دو پست قبلتر رو جر و واجر کردم
منتها سرتون به سوگلیان دربار گرم بود و به ضعفا التفات نمیفرمودید!!!
شاد باشید
قلم عالی مستدام
اندرونی همایونی برقرار
پینوشت:
امیدوار نسوان گرامی از شوخی حقر دلگیر نشن
قصدم فقط مردم آزاری بود و بس!!!
پی نوشت2:
من که باشم که بر آن خاطر عاطر گذرم
لطفها میکنی ای خاک درت تاج سرم
دلبرا بنده نوازیت که آموخت بگو
که من این ظن به رقیبان تو هرگز نبرم
همتم بدرقه راه کن ای طایر قدس
که دراز است ره مقصد و من نوسفرم
ای نسیم سحری بندگی من برسان
که فراموش مکن وقت دعای سحرم
خرم آن روز کز این مرحله بربندم بار
و از سر کوی تو پرسند رفیقان خبرم
حافظا شاید اگر در طلب گوهر وصل
دیده دریا کنم از اشک و در او غوطه خورم
پایه نظم بلند است و جهان گیر بگو
تا کند پادشه بحر دهان پرگهرم
آفرین
بدره ای زر پاداش شما
سلطان به سلامت باداد
قربان داشتم در مورد این بررسی میکردم که اون دو شعاع نور که مثل ..خ (العیاذ بالله)بالای سر حضرت موسی دراومده چیه ؟ به موضوع بسیار جالبی در مورد حضرت داوود برخوردم.
خاطرتون هست پستی گذاشتید به نام “تصویری از کوروش بزرگ در برابر اجساد پانته آ و آبراداتاس” ؟
تو ویکیپدیا نوشته که ظاهرا حضرت داوود هم تقریبا چنین داستانی داشته(به نقل از تورات) ولی پایانش متفاوته
ظاهرا حضرت داوود عاشق زنی میشه به نام” بت شبع دختر الیعام ” و برای اینکه به وصال ایشون که شوهر دار هم بودن برسه ، شوهرشون رو میفرسته خط مقدم جنگ و ریق رحمت رو زورکی به خوردش میده!!!
توی ویکیپدیا ، به استناد تورات گفته که حضرت سلیمان ماحصل این ازدواج بوده
این بود انشای من در مورد درهم تنیدگی تاریخ ، اسطوره و مذهب !!!
همین !!!
شاد باشید
قلم علی مستدام
پی نوشت:
در همون ویکیپدیا در چندجا ذکر کرده که این روایات رو اسلام رد کرده
پی نوشت2:
من آخرش هم نتونستم بفهمم اون دو شعاع نور روی سر حضرت موسی به چه معنیه
تصدق وجود همایونی بشوم
اخیرا وعده ها و پاداشهای همایونی مثل قولها و ادعاهای رئیس جمهور بعضی کشورها شده !!!
هنوز اون صد سکه قبلی رو نتونستم دشت کنم !!!
شاد باشید
راستش این هاله عجیبی که شما میفرمایین به نظر من هم عجیب بود. اما حقیقتا نمی دونم چی هستش مگر اینکه دوباره تحقیق کنم.اگر از دوستان هم کسی کمک کنه که چه بهتر!
اما این داستان حضرت داوود و سلیمان هم داستانی بوده ها.
پس سلیمان نبی اینگونه به دنیا آمد!
نگران نباشید که خزانه پرِ پر است و سرمایه شما نزد ما محفوظ
در تصویری که در ویکی پدیا از حضرت موسی آوردن هم همین دو شعاع نور وجود داره
قربان اینائی که من عرض کردم (در مورد داوود و سلیمان)روایات و اخباره
در ویکی پدیا اومده :
“بر اساس روایات عهد عتیق مادر داوود به گناه آبستن شد، از نسلِ فارص فرزند نامشروعِ یهودا بود.و خود نیز با همسر دیگران همبستر میشد و از این راه فرزندانی داشت.بتسابه از همسران او بودهاست.
اما در برخی روایات اسلامی داوود را نه از نسل یهودا بلکه از نسل لاوی دانستهاند.
”
بعید میدونم این حرفها پایه و اساس درستی داشته باشه
قصد توهین به دوستان یهودی ندارم ، ولی صحت این موضوعها که به نقل از تورات اومده مثل صحت داستان کشتی گرفتن حضرت یعقوب با خداست. ظاهرا در تورات از حضرت سلیمان و داوود بیشتر به عنوان پادشاه یهود یاد شده تا پیامبر
در همون منبع آوردن که حضرت سلیمان در اواخر عمر به ترغیب همین زن خورشید پرست شد!!!
اگر اینجا دوست یهودی ای داریم که در این موارد اطلاع داره ، خواهش میکنم توضیح بده
متشکرم که بر معلومات من افزودید
شالوم!!!
داستان شاخ هایی که در تصویر های مربوط به موسی دیده میشود ناشی از ترجمه اشتباهی است که در برگردان تورات به لاتینی اتفاق افتاده : زمانی که موسی با الواحی که ۱۰ فرمان را بر آن نگاشته بودند باز میگشت ۲ شعاع نورانی از شقیقه اش پرتو افکنده بوده. این ۲ شعاع را به غلط به ۲ شاخ تعبیر کردند (در قرون وسطی) و این منشاء تجسم موسی شاخدار شد. نمونه اش پیکره موسی از میکلانژ است
ممنون حسین جان
احتمالا head light زده بوده!!!
sweet
Leave a Reply